Najib Amhali: te zien in een toneelstuk over een maffiafamilie
'Ik wil vooroordelen ontkrachten'

Najib Amhali staat op de planken met De Ploeg in Vendetta, De Godvader deel IV en sinds kort is de dvd van zijn laatste soloprogramma 'Most Wanted' uit. Stand-up comedian, cabaretier of acteur, Amhali's missie is om het publiek te vermaken. 'Maar aan grappen over hoeren ben ik wel voorbij.'

Je hebt Most Wanted twee jaar lang gespeeld. Blij dat het erop zit?
:"Als je zoiets bijna driehonderd keer doet, heb je het op een gegeven moment wel gezien, ja. Ook al blijft het leuk om een zaal iedere keer weer aan het lachen te krijgen. Zeker op het laatst was ik in mijn hoofd al verder: ik repeteerde overdag voor Vendetta, was van management veranderd en van platenmaatschappij gewisseld voor mijn dvd. Gelukkig ben ik in staat een knop om te zetten. Een tijdje geleden gebeurde er op één en dezelfde dag enkele nare dingen in mijn privé-leven. Wat doe je dan? Uiteindelijk ben ik gaan spelen. Dat is best raar, maar ik kan dat... en dan rocken, he. Ja, je kunt er ook voor kiezen minder vaak op te treden, maar zeker in het begin heb je niet zoveel te willen. Bovendien krijg je door veel op te treden het spelen, ook met het publiek, beter onder de knie."

Je was nauw betrokken bij de release van deze dvd. Waarom?
"Ik zat eerst bij Universal waar het er veel zakelijker, bijna klinisch aan toe ging - al vond ik de Universal-intro op de dvd wel heel stoer. Nu zit ik bij Pias, waar alles veel opener is en je praktisch alles zelf mag bepalen. (Precies op dat moment komt de nieuwe dvd binnen en krijgt Amhali er eentje toegeschoven. Hij streelt het hoesje even, red.) Of ik er blij mee ben? Zeker. Wist jij trouwens dat er veertien verschillende dvd-hoesjes bestaan? Véértien! Eigenlijk wilde ik dat de dvd zou 'spreken' als je hem zou opendoen, zoals een wenskaart met muziek, maar dat kost anderhalve euro per dvd en om dat nou door te berekenen aan de koper."

Most Wanted heeft twee jaar gelopen en is onlangs op tv geweest. En dan nog een dvd? Koop jijzelf wel eens een dvd?
"Ja, heel veel. Van films en muziekdocumentaires tot dierendocumentaires, daar heb ik nu eenmaal wat mee. En natuurlijk comedy. Als ik in de VS ben, struin ik die rekken af. Daar worden comedians trouwens nog veel meer uitgemolken, met merchandising. Ik vind het leuk hoor, als ik iemand zie lopen met een T-shirt van mij, maar mijn geld verdien ik in het theater. Maar goed, om op je eerste vraag terug te komen: als ik had gewild, had ik nog een jaar voor uitverkochte zalen kunnen spelen, zoveel vraag was er naar kaartjes. Bovendien was de uitzending op tv een verkorte versie van de show. De dvd is bijna twee uur ontspanning, exclusief extra's als reacties van het publiek tot en met ringtones. Voor mijzelf is de dvd overigens vooral voor de heb."

Je speelt sinds november ook in Vendetta, De Godvader deel IV met De Ploeg. Waar gaat dat stuk over?
"Over een maffiafamilie die in de vleeshandel zit en die stort in. Om de zaken weer op de rails te krijgen sluit de don een deal met Mo de Turk, maar de don gaat dood zonder dat iemand weet wat die deal precies is. Dan ontstaat er een strijd om zijn opvolging. Ik speel Mo de Turk, maar ook de dokter, de slager en de agent. Het is een soort moderne klucht, maar dan niet flauw."
"Ja, (wijlen, red.) Willem van de Sande Bakhuyzen zou het regisseren. Dat was een van de redenen voor mij om mee te doen. Hij zou het qua spel wellicht iets meer hebben uitgediept, maar de tijd drong. Uiteindelijk is het toch goed gekomen. De recensies zijn positief."

Hoe is het om na vijf jaar weer in een ploeg te werken?
"De 'vaste' Ploeg bestaat uit de Nuhr-mannen Viggo Waas, Joep van Deudekom en Peter Heerschop en de acteurs Han Ršmer, Titus Tiel Groenesteege en Genio de Groot. Weet je wat grappig is? Toen ik de toneelopleiding deed, zag ik Han Ršmer een keer spelen en wist ik dat ik acteur wilde worden. En nu speel ik met hem. De jongens van Nuhr kende ik al langer. Het is wel heel anders, maar ik kan me goed aanpassen."

[De nieuwe manager, Peter Rijsewijk, steekt zijn hoofd door de deur: "Weet je wat je moet vertellen? Dat je vanmorgen bij 3FM (bij 'Claudia d'r op', red.) een lunchbox kreeg waar 'Najic' op stond en waar ook nog eens twee broodjes HAM in zaten!" Waarop hij de broodjes op tafel gooit.]

Attent. Hoe dan ook, je krijgt in 2006 een eigen programma bij de VARA, nietwaar?
"Nou, dat is op dit moment een beetje vaag vanwege alle bezuinigingen bij de publieke omroep. De bedoeling was dat ik met Khalid Boudou (van 'Het Schnitzelparadijs', red.) vanaf augustus een soort kruising zou maken tussen de show van Paul de Leeuw en 'Raymann is laat', met veel sketches. Een beetje a la Koefnoen maar dan zonder bekende Nederlander-typetjes, daar ben ik niet zo goed in. Theater is mijn ding, tv is leuk voor erbij. Ik merk het wel."

Feit blijft dat je veel verschillende dingen doet. Zit daar voor jezelf een lijn in?
"Voor de goede orde, het was niet mijn droom om stand-up comedian te worden, maar om een hele goede acteur te worden - ik kom van de toneelopleiding. Dat is dus niet helemaal gelukt. Maar dat ik nu comedian ben komt wel voort uit mijn manier van spelen. Ik was altijd bezig met grappen. Ik weet nog goed dat ik Comedytrain met Raoul Heertje, Hans Teeuwen, Theo Maassen, Lenette van Dongen, Eric van Sauers en John Jones zag optreden in het Betty Asfalt Complex... zelfspot in Nederland! Ik was verkocht. Dat was toen nog een soort underground-scene. Vervolgens heb ik auditie gedaan en is het gaan rollen."
"Wat die lijn betreft, ik wil mezelf vooral blijven ontwikkelen, wat ik ook doe. Ik weet steeds beter wie ik ben. Daar gaan mijn programma's in feite over. En ik weet steeds beter wat ik wel en niet wil doen. Eerst trad ik op voor publiek, nu trek ik publiek aan. Inhoudelijk leg ik de lat ook steeds hoger. Ik heb geen expliciete boodschap, doe niet aan geengageerd theater. Mijn voornaamste doel is om mensen te vermaken. Dat is mijn missie. Ik ben een entertainer. Maar ik hou het publiek met mijn programma, mijn issues, natuurlijk wel een spiegel voor. Zoals dat ik mij bijvoorbeeld steeds meer erger aan politiek en aan hoe het multiculturele debat wordt gevoerd. Aan grappen over hoeren ben ik wel voorbij."

Wat zijn dan die issues, als je het hebt over het multiculturele debat? Je bent en blijft natuurlijk de 'Jordaanse Marokkaan', zoals je ooit bent bestempeld.
"Daar ontkom ik niet aan, nee. Laat ik het zo zeggen,, of ik nu wil of niet, ik heb een voorbeeldfunctie. Als ik daarmee mensen, zowel Marokkanen als Nederlanders, de ogen kan openen, is dat ok?. Als ik een Nederlander hoor zeggen: ik heb van jou in een halfuur meer geleerd dan in de afgelopen jaren, dan ervaar ik dat als een compliment. Maar het is ook triest. Bel eens aan bij je Marokkaanse buurman."
"Tja, en wie ben ik? Marokkaan of Nederlander? Ik ben het allebei, en allebei niet. Ik kan alleen niet tegen het geklaag. Zoals ik de populistische politiek van nu ook eng vind. Ik ben vooral voor vrijheid van meningsuiting. Voor 'geen daden, maar woorden'. En dan mag je best wel eens iemand beledigen, een heilig huisje omver trappen. Homo's zijn vies. Nou en? Een man in een jurk is vies. Ook goed."

Je zei zo-even dat je geen expliciete boodschap hebt. Maar iemand die op een podium gaat staan wil daar op zijn minst iets voor terug, in de vorm van een reactie van het publiek. Wat hoop je te bereiken?
"Erkenning heb ik inmiddels genoeg gekregen... Ik wil met name vooroordelen ontkrachten. Ik heb vorig jaar opgetreden bij een benefiet voor het Hadassah-ziekenhuis in Jeruzalem (waar zowel daders als slachtoffers van terreuraanslagen worden behandeld, red.). Joden en moslims bij elkaar, dan kan het opeens wel, samen huilen en samen lachen. Maar daar is de pers dan niet bij. Terwijl het daar wel om gaat. Want er is maar één weg: vrede. Hoe soft dat ook klinkt. Er is geen andere oplossing. Gelukkig hoor ik steeds vaker in mijn eigen omgeving, van beide kanten, dat ze het zat zijn. In positieve zin dan."

Tot slot: werk je alweer aan een nieuw soloprogramma?
"Ja. Het wordt een programma met meer muziek. Wel lachen natuurlijk, maar muzikaler. Met mijn beats. Dat is iets wat mensen inderdaad nog niet kennen van mij - ik wil mezelf blijven ontwikkelen, he. Zingen? Nee, ik ga niet zingen. Ben je gek."

De Ploeg -met onder andere Najib Amhali- speelt 'Vendetta, De Godvader' deel IV, op 11 en 12 januari in Schouwburg Amstelveen en van 21 t/m 25 maart in De Kleine Komedie. Amhali is ook op 15 januari in De Kleine Komedie te zien, in een lied (geschreven door Ad Visser) dat uit ruim duizend coupletten bestaat en een kleine negen uur duurt. Deze marathon waaraan vele acteurs en muzikanten aan meedoen, begint om 13u en duurt tot diep in de avond.

NAJIB AMHALI
"Als Marokkaan kom ik graag bij de mensen thuis", opende Najib Amhali (Nador, 1971) in 1998 het Leids Cabaret Festival, waar hij zowel de publieks- als juryprijs won. Amhali kwam naar Nederland in 1972, groeide op in Krommenie en rondde in 1994 de acteursopleiding af aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht.
Amhali maakte toen al onderdeel uit van de roemruchte Comedytrain, en sinds 1997 ook van Fresh Wagon, de 'snelle wagon van Comedytrain', gericht op jongeren. 'Most Wanted 'was zijn vierde soloprogramma na Free Fight (2001), Veni vidi vici (1999-2000, samen met Raoul Heertje) en Vol = vol (1998).
Naast zijn comedywerk stond Amhali regelmatig als acteur op de planken (zoals in De dienstlift van Harold Pinter) en was en is hij op tv en in films te zien. Zo speelde hij onder andere mee in de tv-productie Najib en Julia en vertolkte hij de rol van politieagent Sam in Shouf shouf habibi.
Behalve het Leids Cabaret Festival won Amhali in 1993 Pall Mall Exportprijs met Comedytrain en in 2004 de Cosmic Award 'voor cultureel diverse podiumkunsten'.

Meer info: www.najibamhali.nl of www.najibamhalifan.nl.

Terug naar interviews