Najib Amhali, nergens mee te verglijken en niet in een hokje te plaatsen.

Is-ie Marokkaan? Nederlander? Turk? Komt-ie uit Krommenie? Uit de Jordaan? Is-ie cabaretier?
Acteur? Stand-up comedian? Is­ie leuk? Vragen, vragen, vragen. Eén ding is zeker: de jeugd gaat helemaal plat voor Najib Amhali, , zijn programma Freefight langs de theaters toerend. In Het Portret geeft Amhali op alle vragen an­woord en meldt hij meteen maar even, heel actueel, dat er maar één leuke Marokkaan is en dat is hij. Najib Amhali, onnavolgbaar fenomeen.

Het gastenboek op de website van Najib Amhali (31). Melanie:"Een strakke show man! Ik heb me kapot gelachen."
Jordy: "Je bent goed man, ik heb dubbel gelegen, ga zo door,suc6."
Zakaria:' "Wanneer heb je weer een nieuwe show, kan niet wachten om die te zien,groeten."
Bea: "We waren met 18 vrienden en vriendinnen van de voetbal. Volgende keer zijn we er zeker weer bij."
Sou maya: "Ik wou ft zeggen dat je echt,maar dan ook echt goed bent.Je bent een voorbeeld voor alle Marokkanen."
Angie (op 21 oktober): "Ik heb drie uur in de rij moeten staan voor je show van 31-1-03 in Hilversum, was het maar zover!"

Najib Amhali zelf: "Heb ik nog nóóit gedaan! Maar nu lees ik dat ze dat voor mij doen. Is toch wel bijzonder." Hij relativeert meteen: "In de zaal zitten ook veel mensen met abonnenten. Die kruisen lang van te voren in zo'n boek aan: 'Oh ja, daar heb ik wat over gelezen, dat is een grappige Turk!' Echt waar, er zitten mensen die totaal niet weten waar ze naartoe gaan. Koninklijke Schouwburg Den Haag, een vrouw, helemaal dronken, tikt mijn tecnicus op. de schouder: 'Wlesjetelghjkler?'

Mensen komen soms op de gok naar je toe. Jammer. Heel veel jongeren, ook Marokkaanse, willen wel komen,maar ze zijn niet zo bezig met reserveren en vallen buiten de boot. Daarom speel ik nu extra voorstellingen.

Doe je mee aan de pas gestarte actie 'Hoe leuk zijn Marokkanen?'
"Nee. Ik heb helemaal geen zin om te laten zien hoe leuk ik ben of hoe leuk Marokkanen zijn. Het is heel jammer dat je alleen wordt gevraagd voor dat soort dingen als het fout gaat, dan pas gaan ze om zich heen kijken: 'Waar zijn de goeden?'
Ik ga niet elke keer als een Marokkaan of een islamiet iets fout doet in de verdediging. Met zo'n actie doe je alsof we er allemaal iets mee te maken hebben. Het is één groep die het steeds verpest voor anderen, een stel criminele klootzakken en die moet je gewoon oppakken, voor de rechter brengen, straf geven, in een kamp stoppen of whatever. En voor de rest moet je mij er niet mee lastigvallen. Ik doe andere dingen. Hoe leuk zijn Marokkanen? Moeten we ineens gaan bewijzen hoe Ieuk wij zijn! Er zijn helemaal niet zoveel leuke Marokkanen. Degene die heel erg leuk is, ben ik. Ken jij er nog meer? Ik ken wél een heleboel áárdige Marokkanen."

Ben je een Marokkaanse Nederlander of een Nederlandse Marokkaan?
"Ik voel me Nederlander. Maar de rest ziet me niet als Nederlander. Op het moment dat er iets ver­velends gebeurt, ben je in de ogen van anderen altijd éérst een Marokkaan. Dus ik ben een Marokkaanse Nederlander. Ik heb het allebei in me. En ik ben heel erg trots op Nederland én op Marokko. Ik zou nergens anders willen wonen dan hier. Mijn vader ligt begraven in Marokko, dus dat noem ik mijn vaderland. En hier woont mijn moeder, dus Nederland is mijn moederland."

In je show maak je volop gebruik van de vooroordelen die Nederlanders over Marokkanen hebben en hoe dat je leven beïnvloedt. Je vertelt bijvoorbeeld hoe je in de supermarkt heel overdreven een potje gel omhoog houdt en weer terug zet, zodat de caissière maar niet denkt dat je het wilt stelen. Hoe je, voor het eerst op bezoek bij de ouders van je ex-vriendin, je inprent niet te lang naar de video en de antieke klok te kijken: ze mochten er anders eens iets van denken.
"Natuurlijk maak je gebruik van je achtergrond. De joodse cabaretiers hebben het over joden, de Surinaamse comedians over Surinamers en ik over Marokkanen. Dat is zelfspot, dat werkt veel ontwapenender dan wanneer je serieus met iemand in discussie gaat, wat je overigens óók moet doen.
Cabaret is natuurlijk overdrijving. Maar er zit absoluut een kem van waarheid in. Er wordt extra op me gelet in een winkel.

Mijn neef werkte als bedrijfsleider in een kledingzaak, ging solliciteren bij een andere zaak en daar kreeg hij te horen dat alles prima was, maar dat ze liever geen Marokkanen aannamen, omdat ze daar slechte ervaringen mee hadden. De voorstellling heet Freefight. Het vrije gevecht. Omdat er geen regels zijn. Zo wel in die vechtsport als in de maatschappij, Een beetje de wet van de jungle, de sterken zullen overwinnen, de rijken worden rijker en de armen alleen maar armer. Mensen zijn bang. Tijdens de voorbereidingen vonden de aanslagen van elf september plaats: dat heeft die gevoelens van angst alleen nog maar versterkt. Die angst is een soortcgezicht gegeven, een groep die (onterecht) kan worden aangeduid als zijnde gevaarlijk. Mensen durven het in deze tijd een naam te geven, te zeggen 'kutmarokkanen' . Daarvoor was het stil­te. Dat je binnenkomt en er heerst ineens een andere sfeer. Zoiets voel je gewoon."

Wil je de wereld verbeteren?
"Met cabaret vermaak je de mensen, maar het heeft ook een sociale functie. Je verwoordt de mening van het publiek over de dingen die gebeuren. Dat is een heel belangrijke taak. Je kunt van alles zeggen, uit de taboesfeer halen, tegen heilige huisjes schoppen en zo mensen op hun daden wijzen. Ik denk dat mensen niet zonder kunnen. Dat ze de behoefte hebben, ook in tijden van nood of oorlog, om ergens in een zaaltje door iemand uit de sleur te worden gehaald. En of de wereld erdoor verandert? Ik ben wel iemand die dingen wil verbeteren. Maar ik weet dat ik de wereld niet kan verbeteren. Je moet bij jezelf en in Nederland beginnen. Ik wil proberen wat gezonder te leven, ik wil stoppen met roken, ben veel meer gaan sporten. Voel je jezelf lekkerder door en zelfverzekerder. En dat goede gevoel kun je weer overbrengen op mensen. En voor de rest zet ik me voor heel veel dingen in. Amnesty International, Kinderrechtenfestival, een aantal projecten voor Marokkaanse jongeren. Belt een jongerenwerker: 'Zou je niet een keer een dagje wil­len komen? Je bent een voorbeeld voor hen.
Ik heb nog wel vertrouwen in de mensheid. Het zal allemaal nog wel goed gaan komen. Dan hoop ik, meer kun je niet doen. Voor mij is, net als voor velen, Nelson Mandela een groot voorbeeld. Dat je zolang gevangen kunt zitten en dan als je vrijkomt nog steeds in het goede' van de mens gelooft. Dat vind ik knap."

Je geuzennaam is Marokkaan uit de Jordaan.
"Heb ik ooit een keer geroepen toen ik bij de Comedytrain zat. Maar ik woon pas sinds een jaar of vier in Amsterdam. Marokkaan uit Krommenie, dat rijmt niet. Het is nu eigenlijk: het genie uit Krommenie. Ik ben geboren in Nador in Marokko en toen ik één was, verhuisden mijn ouders naar Krommenie. Mijn vader werkte bij Norit, waterzuiveringstabletten maken, tot hij het aan zijn hart kreeg. Ik heb een heel leuke jeugd gehad. Wij waren indertijd de enige Marokkanen in de buurt. Naast ons woonde een gezin uit Joegoslavië en
een buurvrouw kwam uit Zuid-Amerika. Verder alleen Nederlanders. Dus we integreerden heel snel."

Je bent na de lagere school naar de lts gegaan.
"Mijn vader had altijd in zijn hoofd dat wij terug zouden gaan naar Marokko en vond dat ik, omdat ze daar technische mensen zochten, beter een technische opleiding kon doen. Ook al was Marokko voor mij en mijn drie broers niet meer dan een vakantieland, ik ben toch maar de opleiding voor automonteur gaan doen. Puur omdat mijn vader het wilde. En veel vriendjes gingen ook die kant op. Na drie jaar werd ik een beetje opstandig en riep ik dat het helemaal niets voor mij was.
Ben ik de koksopleiding gaan doen, horecadiploma, middenstandsdiploma: allemaal net niet afgemaakt. Toen zag ik een kleine advertentie van de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht, die een acteursopleiding begon. Ik was altijd al bezig geweest met toneelspelen, gek doen, filmpjes maken, maar wist niet hoe je daar op een professionele manier wat mee kon. Ook al had ik niet de goede vooropleiding, ik werd aangenomen op die school. Het eerste jaar was heel vaag. Oefeningen zoals over elkaar heen kruipen, op de grond rollen. De medeleerlingen waren totaal andere types dan ik. Ze zweefden echt, heel aparte mensen. Ik vond mezelf de enige normale daar. Ik had wel een achterstand. Van Shakespeare en dergelijke had ik nog nooit gehoord. Maar ik werd ontzettend geholpen door enkele leraren, ze heb­ben me echt de ogen geopend. Toen begon ik het interessant te vinden. Het derde jaar wilde ik stoppen, want het viel niet goed dat ik buiten de school al dingen deed. Ik kreeg al een heleboel aanbiedingen, weliswaar allemaal rollen als de probleemallochtoon. Een politievoortichtings­filmpje, stukje in Pleidooi, een Ikon-filmpje. Ik ben erg blij en trots op mezelf dat ik die school toch heb afgemaakt!"

"In 1994 zag ik een voorstelling van de Comedy­train. Hans Sibbel, Theo Maassen, Raoul Heertje, Erik van Sauers, Lenette van Dongen. Achter me­kaar grappen maken, bezig zijn, zelfspot, en dat was zó leuk. En ze hadden zelf zóveellol. Dat wil­de ik ook. Teksten gemaakt, auditie gedaan bij de Comedytrain en that's it. Het geeft een enorme kick.een zaal mensen.aan hetJachen-le maken. Die lach maakt zoveel in je los. Een gevoel van trots, zelfvertrouwen, van kijk eens hoe goed ik ben, van geiligheid. Inmiddels weet ik in de voorstelling waar ze lachen en is dat gevoel minder.

Als ik heel eerlijk ben, vind ik stand-up comedy leuker dan cabaret. Bij cabaret is er altijd wel een vaste volgorde, bij stand-up is het veel meer im­proviseren. Het is zóveel spannender. Het is zólive. Als ik zaterdag in Toomier moet optreden, ook al is het maar een kwartier, heb ik woensdag al pijn in mijn buik van de zenuwen. Maar als het lukt, is de kick ook veel groter."

Terug naar Intervieuws