Interview van februari 2004 in Mzine

Najib Amhali over de sleutel van zijn succes
Cabaretier en acteur Najib Amhali (32) heeft de afgelopen jaren druk aan de weg getimmerd. Wie naar zijn optreden wil., moet maanden van te voren boeken. Nu is hij te zien in de film "Shouf Shouf Habibi" en heeft hij het maar druk met zijn theater show "Most Wanted".

Amhali's acteerwerk

In Shouf Shouf speelt hij de agent Sam, een brave agent die zijn kleine broertje op het rechte pad probeert te houden, een van de weinige rollen waar hij niet de crimineel hoeft te spelen. "De regisseur wilde heel graag dat ik meedeed. Ik weigerde de eerste paar keer, want ik wist dat spelen in een film veel tijd kostte en die had ik op dat moment niet." Na drie egostrelende brieven ging hij toch overstag.

Amhali zou ooit wel een film willen maken of produceren. "Het zou mooi zijn als er meer Marokkaanse filmmakers zijn die vanuit hun eigen perspectief iets op touw kunnen zetten. Als ik ooit een film zou maken zou dat over vriendschappen gaan. Over banden die mensen met elkaar hebben."

De cabaretier was ook te zien in de dertiendelige serie 'Najib & Julia', waarin hij Nasr speelt, de broer van Najib. Toch viel de serie Najib & Julia - geregisseerd door Theo van Gogh- niet volledig bij Amhali in de smaak. Amhali "in het begin was ik zeer enthousiast over het verhaal. Ik vond het wel bijzonder, twee verschillende mensen uit verschillende milieus die verliefd op elkaar werden. Achteraf viel het me tegen". Amhali vond het jammer dat er niet meer aandacht was besteed aan de doelgroep van de serie. "Wordt er eens een keer een film gemaakt met een Marokkaanse reflectie, komen er alleen heftige sex-scènes in voor. Bovendien was het 'Berbers' dat er werd gesproken gebrekkig. De regisseur stond de Arabischtalige Marokkanen Berbers spraken. Dat vind ik jammer. Als ik dat van te voren had geweten, had ik er nog wel over na willen denken of ik wel of niet mee zou doen".

Lighten up

Amhali heeft vijf jaar toneelschool gedaan. Als hij er nu op terugkijkt, was toneel iets te serieus voor hem. "Ze waren op de school alleen bezig met: 'toon je emoties!' Tja, en dan kom je juist uit een gemeenschap waar emoties niet zo gemakkelijk getoond worden. Zo moesten we het uren hebben over hoe we ons voelden. Dat vond ik zo soft en zo vaag. Ik denk dat ik beter op mijn plek was op de kleinkunstacademie"

Wat nu precies de sleutel tot het succes is geweest, weet hij niet zo gauw te omschrijven. Hij kijkt even bedenkelijk en concludeert uiteindelijk maar: "Eigenlijk doe ik maar wat en het werkt tot nu toe erg goed." Maar volgens de cabaretier gaat het in zijn shows vooral om herkenning en eigen ervaringen. En het is niet zo dat hij een bepaalde boodschap wil overbrengen bij het publiek. "Tja, boodschappen doe je bij de Albert Hein. Maar je hebt meer contact met mensen, want een goede cabaretier staat niet boven de samenleving. Het gaat niet om wat je zegt, maar om hoe je het zegt. Het leuke aan cabaret is dat je taboes met humor kunt doorbreken. Lekker dingen overdrijven."

Comedytrain

"Ik wist altijd wel dat ik grappig was,"begint Amhali zijn talent als grapjas te omschrijven. "Bij mijn vrienden was ik altijd de gangmaker. Maar ik wist niet goed hoe ik mijn humor kon ontwikkelen. Wat ik er echt mee kon doen. Toen zag ik Eric van Sauers en Raoul Heertje bij de Comedytrain en zag dat stand-up ook in het Nederlands kon. Ik ben daar heel enthousiast over geworden en ben het zelf gaan proberen. "Inmiddels heft Amhali drie cabaretvoorstellingen op zijn naam staan: 'Vol = Vol, 'Veni Vidi Vici' en 'Freefight'. Tijdens het interview sprak Amhali nog even over de voorbereidingen van zijn nieuwe theatershow 'Most Wanted', die nu sinds 6 januari te zien is. "Ik ben nu bezig met vooral veel te schrijven, leuke grappen te bedenken, weer grappen door te strepen totdat je een programma hebt waar je tevreden mee bent.

"De cabaretier heeft inmiddels een reputatie als meester in de oneliners opgebouwd. Zo is de zin: "Als Marokkaan kom ik graag bij de mensen thuis, één van de zinnen waarmee Amhali furore maakte. Geïnspireerd door Ghandi zegt de cabaretier 'Er is geen weg nar de schat, de schat is de weg.' Het bedenken van een titel voor een cabaretvoorstelling is volgens Amhali een echte hoofdbreker. 'De titel 'Most Wanted' slaat op de zoektocht naar de vijand. Over mensen die veel te graag hetzelfde willen en te veel willen. Zoals de zoektocht van president Bush naar de 'vijand'.

Zelfreflectie

Er zijn wel bepaalde zaken waarbij Amhali iets meer voorzichtigheid gebruikt. "Ik heb altijd wel een beetje moeite met onderwerpen zoals geloof of zaken die in mijn persoonlijke leven gevoelig liggen. Natuurlijk zou je juist die dingen bespreekbaar moeten maken." Amhali ziet iedere show als een uitdaging. "Mijn shows kunnen altijd beter. Maar soms heb je er wel genoeg van als je een grap voor de twintigste keer vertelt. De kunst is wel dat het publiek dat niet merkt en dat je er iedere keer weer een eigen draai aan geeft." 

Amhali heeft niet veel met cabaretiers die minder gebruik maken van hun eigen ervaring, maar gewoon dingen verzinnen. "Bijvoorbeeld iemand die een grap wil maken over gehandicapten en dan zegt: 'Ja, ik was vroeger gehandicapt...' Daar heb ik niet zovel mee. Het is belangrijk dat je ook jezelf betrekt bij het publiek. Dingen die je tegenkomt in je eigen leven. Mensen lachen om dingen die ze zelf ook herkennen. "

Amhali-blunders

Maar soms gaat het ook pijnlijk mis tijdens de shows van Amhali en zijn blunders niet ver te zoeken. "Er zat eens een man in de zaal die van die aparte schoenen aanhad met een soort van schapenhuid erop. Ik zag die schoenen en moest meteen lachen. Ik schreeuw tegen die man: 'hé, dat is grappig, je hebt schapenhaar op je schoen! Laat zien !!!'Die man wilde al niet echt, maar ik ging maar door. Uiteindelijk stak hij zijn been omhoog en liet hij zijn schoen zien. En ik maakte er natuurlijk nog een grapje over. Na afloop kwam ik erachter dat de man speciale schoenen droeg omdat hij anders niet goed kon lopen. Ja, toen had ik wel zoiets van 'oke...'' Kijk, als de man dan boos had gereageerd, zou ik hem vriendelijk een drankje hebben aangeboden. Zo niet, zou ik 'Waar koop je die schoenen!' hebben geroepen.

"Maar het blijft moeilijk om niet kwetsend over te komen vooral als je gebruik maakt van overdrijvingen en veel spot. "Ik maak bijvoorbeeld geen verschil wanneer ik beneden of boven de rivieren optreed. Al moet ik wel toegeven dat ik me er wel op betrap dat ik mijn eigen grappen soms aanpas aan het publiek."

Ramadan-conference

Vanwege de aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten heeft Najib Amhali ooit de poster van zijn show Freefight moeten terughalen. deze zou provocerend werken aangezien Amhali als bokser afgebeeld stond, met de tekst 'In Allah we trust'. Bovendien stond op de poster het logo van de sponsor dat akelig veel op de Amerikaanse vlag leek. "Ik vond het jammer dat ik de poster moest terughalen. Maar mijn shows zijn niet aangepast na 11 september. Maar ik merk wel dat mijn omgeving er wel door is veranderd. Er wordt veel meer van je verwacht als buitenlander. Maar wat me nog meer opvalt, is dat de mensen helemaal vastzitten aan vooroordelen en dat de Nederlanders zelf heel weinig weten over over hun Marokkaanse buren. Zo moeten we ieder jaar weer uitleggen waarvoor de Ramadan is. en dat we ook niks mogen drinken en neeeeee ook geen water!!! We gaan daarom een ramadan- conference houden volgend jaar. Om voor eens en voor altijd van het gezeur af te zijn. Dan leg ik het allemaal nog een keer uit!"

Guzman en voorbeeld- Marokkanen

Ook Javier Guzman heeft zich de afgelopen tijd geprofileerd met veel grappen over Marokkanen. Over de vergelijking tussen Najib Amhali en Javier Guzman is de cabaretier kort: "Zijn Marokkaan-imitatie lijkt verdacht veel op mijn Mo en Karim verhaal uit 'Veni Vidi Vici'. ik heb het idee dat hij en zijn 'crew' rondwinkelen in grappenland. Bij mij, maar ook bij anderen. Een goede cabaretier gebruikt zijn eigen originele materiaal.". Bovendien is de imitatie van Guzman ongeloofwaardig, vindt Amhali. "Wanneer mensen bepaalde dingen zeggen waarvan ik weet dat een Marokkaan zich beledigd zou voelen en dus zou reageren, houdt hij zijn mond. Logisch dat hij dat doet, want de dingen die gezegd worden, raken hem niet persoonlijk.

Marokkanen en de media

Amhali Ziet zichzelf niet graag als voorbeeld-Marokkaan. "Ieder mens is een eigen individu. Je kunt niet een hele gemeenschap afrekenen op de daden van één persoon." Daar waar hij vroeger wel eens aanschoof bij een discussieprogramma mijdt hij nu het liefst dat soort plekken. "Ik kwam wel eens in dat soort programma's. Dan ben je continue bezig met jezelf te verdedigen en net wanneer je een punt wilt maken, gaat men over op het volgende onderwerp. Ik praat liever mét de jongeren." Amhali is het beu steeds dezelfde vragen te moeten beantwoorden en gaat niet meer in op verzoeken om gast te zijn in de uitzending. "Ik word vaak gevraagd door de media om te komen praten over waarom Marokkaanse jongeren crimineel zijn. Weet ik veel !?! En bovendien, waarom zou ik het wel moeten weten. Want ik ben op de eerste plaats cabaretier!"

Terug

Interview in het blad Mzine jaargang 3 nummer 2 februari 2004.
Tekst: Mina Amhli en Halima el Hajoui.