Interview met Najib Amhali in het Joods Journaal nummer 30-winter 04/05

Onlangs verzorgde de Marokkaanse cabaretier Najib Amhali in de Amstelveense Schouwburg geheel belangeloos een speciale benefietvoorstelling voor de afdeling Kinderoncologie van de Hadassah-ziekenhuizen in Jeruzalem. Reden genoeg om hem te vragen waarom juist een Marokkaan voor een 'zaal met joden' gaat staan. En dan raak je vanzelf in gesprek over het beo lang van de dialoog, hutspot en Nederlandse vrouwen.
tekst Pamela Sturhoofd en Jessica van Tijn.

Om maar met de deur in huis te vallen: waarom doe je een benefietvoorstelling voor een joods ziekenhuis?
Najib Amhali: "Ik heb geen seconde getwijfeld toen de organisatie me beo naderde. Ik vind het vooral een mooi initiatief, omdat het een ziekenhuis voor joden én Palestijnen is. Ik word vaker benaderd voor benefietvoorstel. lingen, maar het komt geregeld voor dat die organisaties hartstikke malafi. de blijken te zijn. Je hoort bijvoorbeeld wel eens dat aftrekposten worden gebruikt door bepaalde mensen, of dat declaraties worden ingediend voor reizen die ze hebben gemaakt. En dan denk ik ja, hallo, als de hele organisatie dat doet, blijft er niks meer over van het ingezamelde geld. Maar Young Hadassah klopt helemaal.
"Bij die aardbeving in Marokko (24 februari van dit jaar; red.) bijvoorbeeld, vonden mensen het vanzelfsprekend dat ik ook meedeed aan voorstellin. gen waarvan de opbrengsten ten goede kwamen aan de slachtoffers van die ramp. Ik had nog niet eens 'ja' gezegd of mijn naam stond al op de posters. Er waren in totaal wel een stuk of vijftien benefietvoorstellingen en dan denk ik ja, organiseer dan één hele grote. Ik werd nu door alle vijftien gebeId, maar uiteindelijk heb ik er twee uitgezocht. Want ik kan niet benefiet, benefiet, benefiet blijven doen."

YOUNG HADASSAH
Young Hadassah is een groep jonge vrijwilligers die zich wereldwijd inzet om het grootste en meest geavan­ceerde medisch centrum in het Midden-Oosten te ondersteunen. Kenmerkend voor de Hadassah­ ziekenhuizen is dat er geen onderscheid wordt gemaakt in religie of politieke overtuiging. Daardoor slaan deze ziekenhuizen een medische brug naar vrede. Als u de Hadassah ziekenhuizen wilt helpen, dan kan dat via gironummer 777.60.33. Zie ook www.younghadassah.nl

Ben je niet bang dat je veel negatieve reacties uit Marokkaanse hoek krijgt op je optreden voor de Hadassah-ziekenhuizen?
"Het is een vooroordeel van mensen dat alle Marokkanen negatief over joden zouden denken. Ik ben me heel bewust van wat zich in die regio af. speelt. Die mensen waarover jij spreekt, worden in hun denkbeelden gevoed door de televisie, waardoor ze een vijandig beeld naar Israël, naar joden hebben. Maar dat heb ik helemaal niet. Ik ben het niet eens met hoe het daar gaat, maar dat wil niet zeggen dat ik een hele bevolking daarop afrekenen. Dat vind ik niet terecht.
"In mijn shows houd ik mensen een spiegel voor, maar ik wil ze niet de les lezen. Ik denk dat ik door mijn optreden wel ogen open. In het verleden zijn er ook mensen naar me toe gekomen die zeiden: 'Joh, ik wist niet dat Marokkanen zo grappig waren', of: 'Ik wist niet dat Marokkanen zo goed Nederlands spreken.' Ze hebben al een beeld van iemand, gecreëerd door de media. Maar door mijn voorstellingen blijk ik ineens anders te zijn."

Wordt het niet eens tijd voor een paar goeie grappen over de media?
(Najib denkt even na en imiteert vervolgens op sublieme wijze een grap van de zwarte cabaretier Chris Rock) "Hé man, die negers leggen de schuld bij de media. It's the media, the media! Maar als ik aan het pinnen ben, kijk ik niet achterom of ik de media zie, maar of ik een nigger achter me zie staan. Ik vind daar wel iets in zitten. De media moeten tenslotte verkopen. Een kop als 'Marokkaan belt dokter voor oude vrouw', verkoopt niet, maar 'Marokkaan pakt oude vrouw', werkt wel! (Najib barst in schaterlachen uit.) Ach, ik kan wel tegen de media schelden en er grapjes over maken, maar het is natuurlijk niet terecht alleen deze partij de schuld te geven."

Wat is eigenlijk de betekenis van de titel van jouw show, 'Most Wanted'?
"Het heeft een dubbele betekenis: aan de ene kant betekent het dat ik op dit moment heel veel gevraagd wordt om in het theater te spelen, en aan de andere kant dat de wereld zo ontzettend is veranderd na 11september. We leven in een wereld waar de Amerikaanse president verbeten zoekt naar De Vijand."

Na 11 september vertelde je in verschillende interviews dat je bang was geworden. Ben je dat nog steeds?
"Ik ben niet bang, maar wel heel erg bezorgd. Je weet dat er een groepje fanatiekelingen rondloopt en daar wordt een hele grote groep voor gepakt.
Op sommige momenten denk ik wel eens: hoe moet het nou verder? Meerdere Marokkaanse jongeren hebben die angst en gelukkig wordt daarover nu ook openlijk gesproken.
"In de samenwerking met Raoul Heer~e merk ik ook dat we allebei van mening zijn dat er iets moet veranderen in het Midden-Oosten. En ik zie ook dat we in een heleboel dingen hetzelfde zijn. Maar mensen belichten vaak alleen de verschillen en niet de gelijkenissen. Raoul en ik kunnen daar heel goed over praten, grappen maken over zijn joods-zijn en mijn Marokkaans-zijn. Die zelfspot werkt heel erg goed. Heel erg bevrijdend."

Even iets anders nu. Even geen vragen meer over de multiculturele sa­menleving. Najib: "Alsof ik over niet anders kan praten!" Precies. Dus leggen we hem een aantal steekwoorden en statements voor. Een eerste reactie graag.

AJAX
"Ik ben Ajax-fan, maar eh... ook wel een beetje van AZ, en ook van Heerenveen. Ik vind het mooi om clubs te zien die van onderen komen en dan opeens bovenaan staan. Zoals met AZ is gebeurd. En natuurlijk ook omdat ik daar de jongens ken, zoals Ali (Elkhattabi; red.). Bij de wedstrijd Ajax.AZ ging ik met vrienden naar het stadion. Stond ik plotseling in het vak van AZ. 'je bent toch wel voor AZ, hè', riepen AZ-supporters. Komen er plotseling allemaal van die boeren op me af, en ik dacht: ik kan nu niet zeggen dat ik geen kaarten voor het Ajax-vak had kunnen krijgen. Dus ik antwoordde: 'ja, altijd al geweest man, sinds 1967.' Ha ha."

ACTEREN OVER DE GRENS
"Ja, dat zou ik dolgraag willen. Naar Amerika. Maar het jammere is dat het dan toch alleen bij typecasting zal blijven; ik zal altijd de Marokkaan moeten blijven spelen. Kijk maar naar de Italianen in Amerikaanse films. Die spelen allemaal maffiarollen."

HUTSPOT
"We hebben het toch over wortels, uien en aardappel? Ja joh, lekker! Erwtensoep en boerenkool met kippenworst ook. Mijn moeder kookt heel gevarieerd, van spaghetti tot - inderdaad - hutspot."

NEDERLANDSE VROUWEN
"Ja, ook lekker." (Onbedaarlijke lach.) "Ik vond Nederlandse vrouwen altijd de mooiste. Al keek ik in Suriname ook mijn ogen uit. Maar toch, nee, Nederland heeft echt de mooiste vrouwen. Je hebt hier van die hele mooie blonde dames..."

GELD
"Heeft niks met geluk te maken. Geld is makkelijk. het is handig. Als je een kaartje voor een wedstrijd van Ajax wil kopen dan kan dat. Vroeger dacht ik: als je heel veel geld hebt, dan ben je toch gelukkig, man, dan koop je toch dingen, man. (Najib spreekt deze woorden met een hilarisch Marokkaans ac­cent uit.) Maar dat werkt dus absoluut niet zo, daar kom je later pas achter."

LIEFDE
"Ingewikkeld. Bestaat wel hoor. Sommige liefde is heel duidelijk. zoals de liefde van mijn moeder. Maar die andere liefde? Ik kom er maar niet uit. Liefde ligt heel dicht naast haat en kan zo ineens omslaan! Dat je opeens dingen zegt die je niet eens tegen je ergste vijand zegt. Hoe ouder ik wordt, hoe ingewikkelder ik de liefde vind."

EEN ROLLETJE IN EEN FILM OVER OSAMA
"Ja, dan kan ik Osama spelen, of een van de elf kapers. Maar dan hoop toch wel een van de laatste kapers, want dan ben ik langer in de film."

HUMOR
"Niet alles in het leven is humor, maar wel heel veel. Ik merk dat aan di gen die in mijn eigen leven gebeuren en aan mensen om me heen. Mensi die verschrikkelijke dingen hebben meegemaakt, zeggen: 'Als we er niet om lachen, dan gaan we er aan kapot.' Je moet om bepaalde dingen lachen anders raak je boos, verdrietig en verbitterd."

Over humor gesproken, toch nog even terug naar jouw voorstelling. Heb 'Most Wanted' speciaal voor de benefiet aangepast?
"Ja, ik zeg meteen: 'Wie niet springt, is een jood.' Nee hoor, ik vind het gewoon heel mooi om deze voorstelling te mogen doen. Ik weet niet wie er op,afkomen, ik denk ook gewone mensen. Ha, ik bedoel: ook christenen, algemeen publiek. Maar het is misschien wel leuk om ermee te spelen. 'Het vandaag verboden voor christenen, dus jullie er allemaal uit.' Nee, ik zie het niet als bijzonder wat ik doe. Het is gewoon heel gaaf dat ik word gevraagd en dat er van hun kant ook geen wantrouwen is. Dat ze kennelijk niet denken: nee, dat moeten we niet doen, want het is een Marokkaan, en dan komen er vast heel veel Marokkanen op af, dus dan wordt het een puinhoop. Nee, het is een kwestie van wederzijds vertrouwen. En ik vind dat we dát heel erg moeten benadrukken, in plaats van de hele tijd maar roepen wie gelijk heeft. Je moet de dialoog met elkaar aangaan, er zo samen uit zien te komen. Want ik denk dat iedereen wel een beetje gelijk heeft."

NAJIB AMHAll
Najib Amhali (33) is cabaretier en acteur. Hij begon zijn succesvolle carrière ooit - zoals zoveel collega­cabaretiers - bij de Comedy Train van Raoul Heertje. Als acteur was hij onder meer te zien in de succes­volle speelfilm 'Shouf Shouf Habibi'. Op dit moment toert hij door Nederland met Most Wanted'.