'Tjonge, dat was een leuk stuk'

"Zelfspot. Humor voor de gewone man en vrouw. Zo begint cabaretier Najib Amhali met het omschrijven van zijn stijl. "Ik vertel gewom wat ik meemaak of waar mensen zich druk om maken.
Door: Dorthe Boerwinkel

Eigenlijk vindt hij zijn stijl het beste te omschrijven als 'stand-up cabaret'. "De oude vorm van stand-up met sketches enzo. Eigenlijk is mijn cabaret uit het stand-up geboren. Waarbij je mensen zo snel mogelijk aan het lachen wil maken, omdat je maar een kwartiertje op het podium staat. Ik ben geen cabaretier van conferences en liedjes." Arnhali zegt nu hij shows van anderhalf uur maakt hij de spanning wat rustiger op kan bouwen dan bij cabaret. Toch zit vaak al in zijn eerste zin een grap. "Het is lekker om binnen te komen met een lach." Hij legt uit dat het geen echte grap hoeft te zijn, maar ook een korte anekdote over iets wat je net hebt meegemaakt. "Vaak als ik op plekken kom, lees ik daar de krant. Dus het publiek kan vrijdag en zaterdag iets lokaals verwachten. Al kom ik maar op met 'kon ta bai'. Mensen vinden het leuk als je je in ze verdiept. "

Volgens Arnhali werkt stand-up vaak met grappen over afkomst. Met het prot­type Marokkaanse gezin waar hij uitkomt ,heeft hij genoeg herkenbaar materiaal. Vader Arnhali kwam als gastarbeider naar Nederland. later volgde zijn vrouwen kinde­ren bij wijze van familieher­eniging. "Ik had. OOK ouders die in Nederland geld ver­dienden met het doel om zo snel mogelijk terug te gaan." Maar Najib Arnhali vond het leuk in het dorp waar hij opgroeide. "Echt een dorp..

Krommenie heeft niet eens een Blokker", grapt hij. "We woonden daar tussen de Nederlanders en ik had ook veel Nederlandse vrienden. Langzaam kwam daar een Surinaams en een Joegoslavisch vriendje bij. En als ik in Marokko kwam, dan werd ik daar als buitenlander gezien." Hij had dan ook nooit het gevoel uit Nederland weg te willen. "Nu denk ik wel eens 'is het wel leuk hier?', met al die verharding in de Nederlandse samenleving. Toch zou ik daarvoor niet uit Nederland willen vluchten. Als ik weg zou gaan, dan is dat voor het klimaat, het weer." Over Marokko: "Ik kende het land eigenlijk hele­maal niet. Tot mijn zestiende kwam ik er alleen voor familiebezoek. Toen ik een rijbewijs had en daar rond kon rijden, ontdekte ik pas dat het eigenlijk een prachtig land is, met bergen en bossen. Je leert dan pas je eigen land kennen. "

De Marokkanen in Maroko zijn volgens Amhali andere Marokkanen dan die in Nederland. Deze laatste behoren tot de groep waar hij in zijn shows grappen over maakt. En dan met name de vooroordelen die de Nede­landers over hen hebben. "De migranten die naar Nederland zijn gekomen en daar hun dromen niet hebben zien uitkomen, vind ik vaak enigszins gefrustreerd. En dan die Marokkaan die met zijn naam Mohammed maar moeilijk aan een stage­plaats komt." Maar Arnhali vindt dat je gewoon door moet zetten. Dat heeft hij zelf ook gedaan.

,,Als klein kind vond ik toneelspelen al heel leuk. Maar ik wist helemaal niet dat daar een opleiding voor bestond." Dus begon hij eerst aan een automonteuropleiding. "Al m'n vrienden gingen dat doen. Maar ik was totaal niet technisch. Van de elf vakken had ik er voor negen onvoldoendes.Als we moesten lassen, scheet ik in m'n broek. Want als je het lasapparaat aandeed, kreeg je zo'n harde knal." Dat ging het dus niet worden. Daarna volgde hij nog een koksopleiding. "Het mensen plezieren zat er toen al in", verklaart hij zelf. Vervolgens werkte hij nog aan zijn middenstandsdiploma. Tot hij een advertentie van de kunstacademie Utrecht zag, waar je een acteursopleiding kon yolgen. "Ik moest een foto en m'n cv opsturen. Ik wist niet eens wat een cv was."

Maar hij schreef zich in voor Utrecht. "De auditie was al een behoorlijk vaag gedoe. En ik dacht nog 'als m'n vrienden me maar niet zien'. Maar iedereen deed het, dus ik deed maar mee." De eerste twee jaar van de opleiding vond hij nog steeds erg vaag. "Maar daar staat Utrecht ook wel om bekend hoor. Alles vanuit een onderbuikgevoel enzo" , lacht hij weg. "We moesten op de grond rollen. Op elkaar en door elkaar. Maar een docent hield me voor dat in het derde en vierde jaar' de echte praktijklessen gingen beginnen." Dus daar wachtte hij op. In 1994 de hij de toneelschool af. lk daarna kwam ik in aanraking met de Comedytrain. Ik kende dat alleen maar uit Amerika en dacht dat het in Nederland nooit zou gaan werken. Maar toen zag ik onder­andere Hans Teeuwen, Maassen, Raoel Heertje Eric van Sauers. Zij hadden het over zichzelf. Ik zag en dacht: 'wat is dit leuk' ." Vooraf had Amhali nooit gedacht 'dit ga ik later worden

"Mijn droom was Hollywood. Alhoewel ik alleen James Brown en Michael Jacksen kende. Mijn beeld was als de film Fame. Ik dacht ook dat ik naar éen 'Fameschool' ging, toen ik naar de theaterschool ging. Het eerste jaar snapte ik het ook niet. Dat jaar heb ik ook over gedaan." Vervolgens ging die hele opleiding hem te gemakkelijk af. "Waar anderen twee weken op een stuk aan het repeteren waren, improviseerde ik gewoon. Ik merkte toen al dat ik de lachers aan m'n kant had. Eigenlijk werd ik door mijn klasgenoten ook niet altijd serieus genomen. Zij wilden serieuze, zware toneelstukken brengen. Maar als ik nu zie wat zij allemaal doen, dan denk ik wel: 'ik ben doorgegaan in het vak'."

Achteraf zegt hij naar de Kleinkunst Academie te hebben gemoeten. "Maar ik zat al in Utrecht en hoorde dat het zo moeilijk was om aangenomen te worden. Van de driehonderd laten ze er maar dertig toe." En Amhali zat e­bij.

Na zijn opleiding sloot hij zich aan bij een theatergezelschap. Maar toen ze op een gegeven moment geen rol voor hem hadden en hij een jaartje zonder werk zou zitten schreef hij zich in voor deelname aan het Leids Cabaret­festival in 1998. Met de bekende openingszin 'Als Marokkaan kom ik graag bij de mensen thuis', had hij direct de lachers op zijn hand en won het belangrijke cabaret­festival. Sinds 1998 tourt hij met zijn eigen theatershows als Vol=Vol, Veni, vidi, vid, Free Fight en Most Wanted door Nederland. "Dat is het leukste om te doen. Het geeft enorme vrijheid."

Volgens Amhali hebben alle shows iets eigens. Zelf ziet hij wel dat hij voor de eerste show materiaal dat hij in vier à vijf jaar had verzameld heeft gebruikt en voor zijn tweede show maar een half jaar de tijd kreeg en zijn derde show in zo'n drie à vier maanden samenstelde. Na zijn Most Wanted-tour in Nederland heeft hij even een stop gezet. Hij is er tussenuit geweest en heeft samen met theatergezelschap De Ploeg, bestaande uit onder anderen de cabaretiers Peter Heerschop en Viggo Waas, getourd met het theaterstuk 'The Godfather: Vendetta'. "Dat was zo leuk. .

Ook zo heerlijk dat je het niet alleen hoeft te dragen op het podium. Het liefst zou ik het samen om en om mijn eigen shows afwisselen."

Vlak voor het interview zat Amhali nog even de dvd van zijn eigen voorstelling Most Wanted te bekijken, die hij vrijdag en zaterdag als bene­fietvoorstelling voor Teatro Luna Blou gaat opvoeren bij Brakkeput Mei Mei. "Het is een jaar geleden dat ik ermee op de planken stond. De grote lijnen zitten wel in mijn hoofd., maar juist die zijweggetjes zijn leuk om weer even erbij te halen. Dus ik heb wat aantekeningen gemaakt en die leg ik stiekem bij mijn glas water neer, zodat ik kan spieken als ik eep slokje neem." Als hij het weer terug ziet zegt hij af en toe te denken: 'Tjonge, dat was een leuk stuk zeg. Dan hoor je het publiek niet alleen lachen, maar dan komt er' ook nog eens applaus." Die lach en die klap hoopt hij bij de try-outs van zijn nieuwe show in januari ook weer te krijgen.

Terug naar Interviews

FOTO'S JEU OLIMPlO